1997 zeszyt 3

Powrót do zeszytu

Tom 6, zeszyt 3

Varia

Główne kierunki i metody badań ewaluacyjnych psychiatrii środowiskowej na świecie

Elżbieta Słupczyńska-Kossobudzka1, Ludmiła Boguszewska1
1. Zakładu Organizacji Ochrony Zdrowia IPiN w Warszawie
Postępy Psychiatrii i Neurologii, 1997, 6, 381-392
Słowa kluczowe: psychiatria środowiskowa, badania ewaluacyjne, metaanaliza
Streszczenie

Na podstawie artykułów opublikowanych w ciągu trzech lat (1993-1995) w ośmiu najbardziej renomowanych czasopismach angielskojęzycznych, podjęto próbę określenia głównych kierunków i metod badań ewaluacyjnych w tej dziedzinie na świecie. Liczba takich publikacji corocznie wzrasta. W raportach z badań dominuje ewaluacja efektów działań, podczas gdy badaniom procesu poświęconych było niewiele prac. W większości prac podmiotem oddziaływań są przede wszystkim pacjenci, w niewielu badaniach ich rodziny, a tylko sporadycznie personel, służby czy populacja. Najczęściej badaną formą oddziaływania środowiskowego jest zakwaterowanie chronione, natomiast bardzo małą liczbę badań poświęcono samopomocy oraz usługom psychiatrycznym w opiece podstawowej. W 40% badań zastosowano bardzo poprawne schematy metodologiczne. Ostrzejsze kryteria metodologiczne stosowane są w badaniach poświęconych metodom psychospołecznym niż formom środowiskowym. Obiektem ewaluacji są przede wszystkim pacjenci, a najczęściej stosowanymi miarami ewaluacyjnymi psychopatologia, korzystanie z usług oraz wykonywanie ról społecznych. Sporadycznie stosowane są miary "subiektywne". Stosunkowo częstym obszarem ewaluacji jest ekonomika zdrowotna i oddziaływania na rodziny. Dla celów pomiaru dostępnych jest wiele narzędzi. Większość z nich różni się między sobą operacjonalizacją pojęć. Jedynie skale służące pomiarom psychopatologii stosowane są dość powszechnie.

Adres do korespondencji:
Dr Elżbieta Slupczyńska-Kossobudzka,
Zakład Organizacji Ochrony Zdrowia IPiN,
Al. Sobieskiego 1/9,
02-957 Warszawa