2004 zeszyt 4

Powrót do zeszytu

Tom 13, zeszyt 4

Artykuł oryginalny

Terytorialne zróżnicowanie hospitalizacji osób z zaburzeniami afektywnymi w latach 1999-2001

Elżbieta Słupczyńska-Kossobudzka1, Ludmiła Boguszewska1, Walentyna Szirkowiec2
1. Zakład Organizacji Ochrony Zdrowia Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie
2. Zakład Genetyki Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie
Postępy Psychiatrii i Neurologii, 2004, 13 (4), 303-316
Słowa kluczowe: rozpowszechnienie hospitalizacji, zaburzenia afektywne, zróżnicowanie terytorialne
Streszczenie

Cel. Głównym celem jest ustalenie trwałości zjawiska zróżnicowania terytorialnego hospitalizacji oraz próba wyjaśnienia jego przyczyn.

Metoda. Analizowano rozpowszechnienie hospitalizacji, czyli liczbę osób leczonych w szpitalach na jednostkę populacji w roku 1999 i 2001, w poszczególnych województwach. Uwzględniono następujące zmienne niezależne, mogące wpływać na rozmiar hospitalizacji: trzy cechy demograficzne (płeć, wiek, zamieszkanie na wsi lub w mieście), dziesięć zmiennych społeczno-zdrowotnych (odsetki osób: mieszkających samotnie; w stanie wolnym; żyjących poniżej minimum socjalnego oraz poniżej poziomu egzystencji; stopa bezrobocia; częstość samobójstw dokonanych; nadużywanie alkoholu; rozpowszechnienie zaburzeń afektywnych w PZP; rozpowszechnienie inwalidztwa z powodu tych zaburzeń), dwie miary dostępności opieki psychiatrycznej oraz cztery miary funkcjonowania tej opieki (średni czas hospitalizacji; wskaźniki hospitalizacji z powodu ogółu zaburzeń psychicznych; zaburzeń depresyjnych nerwicowych i adaptacyjnych; schizofrenii). Do analizy korelacji zmiennych niezależnych ze wskaźnikiem rozpowszechnienia hospitalizacji zaburzeń afektywnych użyto współczynnika korelacji rangowej Spearmana.

Wyniki. Częstość hospitalizacji jest znacznie zróżnicowana – najwyższa w wielkopolskim, kujawsko-pomorskim i podlaskim, a prawie dwukrotnie mniejsza w śląskim, świętokrzyskim i zachodniopomorskim. Zróżnicowanie rozmiaru hospitalizacji jest najwyraźniejsze u osób w wieku 20-44 lat, u kobiet oraz mieszkańców miast. Różnice terytorialne nie zależą od struktury demograficznej województw ani od 10 zmiennych społeczno-zdrowotnych. Stwierdzono słaby związek między rozmiarem hospitalizacji a czasem leczenia w ciągu roku – im więcej leczonych tym krótszy czas. W dwu województwach (podlaskie i zachodniopomorskie) ważnym czynnikiem warunkującym dużą częstość hospitalizacji jest prawdopodobnie wysoka dostępność łóżek, a w województwie wielkopolskim preferencje diagnostyczne, „faworyzujące" zaburzenia afektywne.

Adres do korespondencji:
Dr Elżbieta Słupczyńska-Kossobudzka, Zakład Organizacji Ochrony Zdrowia Instytutu Psychiatrii i Neurologu,
ul. Sobieskiego 9,
02-957 Warszawa