2006 zeszyt 4

Powrót do zeszytu

Tom 15, zeszyt 4

Artykuł poglądowy

Zaburzenia funkcji poznawczych w toczniu rumieniowatym układowym: związek z wybranymi danymi klinicznymi

KATARZYNA NOWICKA-SAUER1, ZBIGNIEW NOWICKI2
1. Katedry i Zakładu Medycyny Rodzinnej Akademii Medycznej w Gdańsku
2. Zakładu Psychiatrii Biologicznej Katedry Chorób Psychicznych Akademii Medycznej w Gdańsku
Postępy Psychiatrii i Neurologii 2006; 15 (4): 295-276
Słowa kluczowe: toczeń rumieniowaty układowy, zaburzenia funkcji poznawczych, manifestacja neuropsychiatryczna, aktywność choroby, przeciwciała, sterydoterapia
Streszczenie

Cel. Artykuł przedstawia wyniki badań poszukujących związku zaburzeń funkcji poznawczych u pacjentów chorych na toczeń rumieniowaty układowy (tru) z aktywnością choroby, współwystępującymi objawami neurologicznymi i/lub psychiatrycznymi (N/P), wynikami badań neuroobrazujących, wybranymi wskaźnikami immunologicznymi oraz sterydoterapią.

Poglądy. Zaburzenia funkcji poznawczych (kognitywnych) u chorych na toczeń występują niezależnie od poziomu aktywności choroby, nie są także związane ze stosowaną u tych pacjentów sterydoterapią, często natomiast towarzyszy im podwyższony poziom przeciwciał antykardiolipinowych. Czynnikiem sprzyjającym występowaniu zaburzeń kognitywnych wydaje się być także współistnienie objawów neurologicznych i/lub psychiatrycznych, jakkolwiek nie znaleziono dowodów na to, by deficyty poznawcze w tru związane były z zaburzeniami nastroju. Zwraca uwagę fakt, iż zaburzenia funkcji poznawczych występują także u pacjentów, u których nigdy nie obserwowano objawów N/P. Deficytom poznawczym wydają się towarzyszyć zmiany w rezonansie magnetycznym (MRI), obrazowaniu z transferem magnetyzacji (MTI) oraz pozytronowej tomografii emisyjnej (PET), sprzeczne natomiast są wnioski badań poszukujących korelacji pomiędzy występowaniem zaburzeń funkcji poznawczych a zaburzeniami przepływu mózgowego badanego metodą tomografii emisyjnej pojedynczego fotonu (SPECT).

Wnioski. Zaburzenia funkcji poznawczych są częstą manifestacją tru, obserwowaną zarówno u pacjentów z objawami N/P, jak i bez tych objawów. U tych ostatnich uważane są za symptom podklinicznego zajęcia centralnego układu nerwowego. Ze względu na niejednoznaczność wyników badań zagadnienie to pozostaje nadal przedmiotem wielu poszukiwań.

Adres do korespondencji:
Dr Katarzyna Nowicka-Sauer, Katedra i Zakład Medycyny Rodzinnej Akademii Medycznej,
ul. Dębinki 2, 80-211 Gdańsk, e-mail: kpsauer@amg.gda.pl