2007 zeszyt 2

Powrót do zeszytu

Tom 16, zeszyt 2

Artykuł oryginalny

Piętno choroby psychicznej: antycypacja i doświadczanie

Andrzej Cechnicki1, Anna Bielańska2, Joanna Franczyk3
1. Pracownia Psychiatrii ŒŚrodowiskowej Katedry Psychiatrii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie
2. Oddział Dzienny Kliniki Psychiatrii Dorosłych Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie
3. Warsztaty Terapii Zajęciowej Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Psychiatrii i Opieki Środowiskowej w Krakowie
Postępy Psychiatrii i Neurologii 2007; 16 (2): 113-121
Słowa kluczowe: schizofrenia, piętno, subiektywne doświadczenie
Streszczenie

Cel. Opis „antycypowanego" i „subiektywnie doświadczanego"piętna i dyskryminacji oraz analiza związków między danymi demograficznymi, zmiennymi klinicznymi i społecznymi a przeżywaną dyskryminacją.

Metoda. Zbadano 202 pacjentów z regionu Małopolski, z rozpoznaniem schizofrenii lub zespołów schizofrenopodobnych (wg ICD-10. Średnia wieku wynosiła 40 lat a przeciętna liczba hospitalizacji - 6.
Wykorzystano kwestionariusz Angermeyera. Badani dzielili się swoimi opiniami (antycypacja) oraz własnym doświadczeniem dyskryminacji.

Wyniki. Opinie badanych (stygmatyzacja antycypowana) wskazują, że: 66% badanych ocenia, iż ludzie odnoszą się negatywnie do osób chorujących; 76% uważa, że pracodawcy nie zatrudniają osób chorych psychicznie; 75% stwierdza, że inni nie chcą mieć za partnerów osoby chore psychicznie; 65% jest przekonanych, że większość ludzi uważa osoby chore psychicznie za nieobliczalne, 52% za niebezpieczne, a 41%o - że ich leczenie jest nieskuteczne; 36% zauważa, iż w mediach osoba chora psychicznie przedstawiana jest jako przestępca, 64%o zauważa dyskryminację w sądzie; 47%o ocenia, iż brakuje ośrodków leczenia dla chorych psychicznie. Własne doświadczenia badanych wskazują, że: aż 87% badanych doświadczyło odrzucenia przez innych; 50% doświadczyło zerwania kontaktu z powodu choroby psychicznej; 60% badanych spotkało się zrozumieniem i chęcią pomocy, a najwięcej „troski" otrzymali od rodziny i przyjaciół (39%); 70% podejmowało próbę zatrudnienia, a 31% z nich nie uzyskało zatrudnienia z powodu choroby psychicznej; 62%o badanych czytało artykuł i widziała program telewizyjny przedstawiający pozytywnie osoby chorujące psychicznie; 54% widziało film z pozytywnym wizerunkiem osoby chorującej; 13% miało negatywne doświadczenia w postępowaniu sądowym.

Wnioski. Zarówno w opinii osób badanych jak i w ich bezpośrednim doświadczeniu dyskryminacja chorych psychicznie najbardziej dotyka sfery relacji z innymi i zatrudnienia.

Adres do korespondencji:
Dr Andrzej Cechnicki
Pracownia Psychiatrii Środowiskowej Katedry Psychiatrii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego
Plac Sikorskiego 2/8, 31-115 Kraków