2012 zeszyt 2

Powrót do zeszytu

Tom 21, zeszyt 2

Artykuł oryginalny

Zespół metaboliczny i otępienie

Hanna Wehr1, Małgorzata Bednarska-Makaruk1, Wanda Lipczyńska-Łojkowska2, Ałła Graban2, Anna Bochyńska2, Maria Rodo1, Danuta Ryglewicz2
1. Department of Genetics, Institute of Psychiatry and Neurology, Warsaw
2. First Department of Neurology, Institute of Psychiatry and Neurology, Warsaw
Postępy Psychiatrii i Neurologii 2012; 21(2): 117–122
Słowa kluczowe: zespół metaboliczny, otępienie, oporność na insulinę
Streszczenie

Cel. Zbadanie jednoczesnego występowania objawów zespołu metabolicznego i otępienia.
Metody. U 151 pacjentów z otępieniem i 64 osób grupy kontrolnej rozpoznawano występowanie zespołu metabolicznego według zmodyfi kowanych kryteriów Grundy i wsp. (nadciśnienie, otyłość, podwyższony poziom triglicerydów i niski cholesterolu lipoprotein wysokiej gęstości (HDL) surowicy oraz hiperglikemia). Oznaczano również poziom insuliny i obliczano wskaźnik HOMA-IR informujący o oporności na insulinę Identyfi kowano polimorfi zm genu kandydującego do roli w intensywności szlaku sygnalizacyjnego insuliny – związaną z glikogenem podjednostkę 3 fosfatazy białkowej (PPP1R3). Identyfi kowano również polimorfi czne warianty genu apolipoproteiny E- ε 2, ε 3 i ε 4 – najsilniejsze znane czynniki genetyczne otępienia.
Wyniki. Zespół metaboliczny stwierdzano częściej u osób z otępieniem pochodzenia naczyniowego (VaD) w porównaniu z grupą kontrolną. W tym typie otępienia występowała tendencja do podwyższonego wskaźnika HOMA-IR. Najczęściej obserwowaną różnicą między całą grupą osób z otępieniem a grupą kontrolną był podwyższony poziom glukozy surowicy 2 godz. po obciążeniu glukozą – jest to objaw charakteryzujący stan przedcukrzycowy. Nie stwierdzono różnic w częstości występowania poszczególnych typów polimorfi cznych genu PPP1R3 między pacjentami i grupą kontrolną. Niski poziom HDL i nietolerancja glukozy – dwa ważne objawy zespołu metabolicznego występowały istotnie częściej tylko u nienosicieli allelu ε4, nie obserwowano tego natomiast u nosicieli tego allelu.
Wnioski. Objawy zespołu metabolicznego obserwowano najczęściej u pacjentów z otępieniem pochodzenia naczyniowego. Objawy te występowały ze zwiększoną częstością tylko u nienosicieli allelu ε4 apolipoproteiny E.

Adres do korespondencji:
Prof. Hanna Wehr
Zakład Genetyki, Instytut Psychiatrii i Neurologii
ul. Sobieskiego 9, 02‒957 Warszawa
tel. 22‒8589169
e-mail: wehr@ipin.edu.pl